Syn będąc w związku małżeńskim zawarł w 2001r umowę z firmą AUTOTAK o zakup samochodu w systemie argentyńskim. Rata ok. 500 zł. Spłacił ok. 20 rat, następnie zwrócił się do mnie ( ustnie )o pożyczkę polegającą na zapłaceniu kilku rat (budował dom)skończyło się tak że zapłaciłam tych rat ( przelew z mojego konta )w latach 2003-2008 na kwotę ok. 30 000 zł. Samochodem głównie jeździła synowa. Obecnie od 2010r syn i synowa mają rozdzielność, są w trakcie rozwodu. Syn sprzedał samochód za 10 000 zł, oddał mi je. Czy pozostałej kwoty w wysokości 20 000 zł mogę domagać się po połowie od każdego z osobna?
W mojej ocenie można byłoby potraktować całą transakcję jako pożyczkę pieniędzy albo ewentualnie umowę nienazwaną, na podstawie której spłaciła Pani raty zamiast syna. Z opisu sprawy wynika jednak, iż wszelkie ustalenia były dokonywane tylko z synem, więc to on jest stroną umowy zawartej z Panią. Moim zdaniem można pozwać tylko jego, a nie synową.
Można byłoby pozwać solidarnie byłych małżonków (syna i synową) o zapłatę pożyczonej im kwoty , gdyby dało się wykazać, iż wspólnie zawarli z Panią umowę pożyczki-spłaty rat. Nie byłoby problemu, gdyby była sporządzono umowę na piśmie, ale z umowę ustną może pojawić się szereg wątpliwości. Mogą one dotyczyć tego jaka dokładnie jest treść umowy, kto jest jej strona i czy w ogólne taka ustna umowa była zawarta.
Gdyby nie doszło do rozwodu, to można byłoby – w razie wygrania sprawy przeciwko synowi – prowadzić egzekucję z majątku wspólnego małżonków. Obowiązujący w 2003 roku art. 41 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidywał, iż „§ 1. Zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać także wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków”. W 2005 roku dokonano nowelizacji tego przepisu i wprowadzono wymóg wyrażenia zgody przez małżonka na dokonanie czynności, ale zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie kodeksu „ust. 5. Przepisy dotychczasowe stosuje się do:
1) oceny skutków czynności zobowiązujących lub rozporządzających małżonków i ich odpowiedzialności za zobowiązania sprzed wejścia w życie ustawy;
2) wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązanie jednego małżonka powstałe przed wejściem ustawy w życie;
3) podziału majątku wspólnego małżonków i do zwrotu wydatków i nakładów dokonanych z majątku wspólnego na majątek osobisty lub z majątku osobistego na majątek wspólny, jeżeli wspólność majątkowa małżeńska ustała przed wejściem ustawy w życie.”
Zatem art. 41 w dawnym brzemieniu nadal obowiązywałby w stosunku do umowy zawartej z synem w 2003 roku. Jednak z opisu wynika, iż doszło do rozwodu. Nie ma więc już majątku wspólnego małżonków, z którego można byłoby prowadzić egzekucję, a przepis art. 41 nie daje podstaw do twierdzenie, iż małżonka dłużnika (synowa) jest również dłużnikiem.
„Na gruncie poprzedniej regulacji obowiązywała i dalej jest stosowana trafna koncepcja jurydyczna, zgodnie z którą art. 41 KRO umożliwia wierzycielowi jednego z małżonków skierowanie egzekucji do majątku wspólnego lub niektórych jego składników, jednakże małżonek dłużnika nie staje się dłużnikiem. Jego obowiązek polega jedynie na znoszeniu tego, że wierzyciel ma uprawnienie do prowadzenia egzekucji z przedmiotów majątkowych, które należą do majątku wspólnego”(artykuł M. Machnij „Odpowiedzialność majątkowa za długi współmałżonka” zamieszczony na stronie:
http://www.monitorprawniczy.pl/index.php?mod=m_artykuly&cid=20&id=2106 )
Zatem jeśli umowa zawarta została tylko z synem, to tylko on jest odpowiedzialny za spłatę pieniędzy. Można byłoby pozwać solidarnie byłych małżonków (syna i synową) o zapłatę pożyczonej im kwoty , gdyby dało się wykazać, iż wspólnie zawarli z Panią umowę pożyczki-spłaty rat, co w praktyce wydaje mi się trudne do wykazania w sądzie.
JM
rozwód, odpowiedzialność solidarna małżonków, prawo, małżonkowie, prawnik, spłata długu małżonka, KRO art. 41, porady prawne, porady prawnicze
