Strefa klienta
Pomoc
Prawo Rodzinne » Lista porad » Jak ustala się wysokość alimentów dla dziecka?

Jak ustala się wysokość alimentów dla dziecka?

Drukuj Wyślij znajomemu

Pytanie:

Ojciec dziecka prowadzi działalność gospodarcza- czy to zależy od dochodu? O jak wysokie alimenty mogę wystąpić? Czy sytuacja, że ojciec dziecka odszedł do innej kobiety może mieć na to wpływ? Czy można żądać aby ojciec kupił mieszkanie dla dziecka w zamian np za część płaconych alimentów, tzn. czy można np. rozliczyć kwotę którą wyda na zakup mieszkania na poczet np alimentów za najbliższe 2-5 lat w zależności od wysokości ustalonych alimentów? Czy mogę też żądać alimentów jako tylko partnerka? I czy zmniejszenie się np mojego dochodu może mieć wpływ na wysokość alimentów dla dziecka?

Odpowiedź:

 
Nie ma żadnej ustawowej „tabeli”, która określałby w jakiej wysokości należy płacić alimenty na dziecko. O tym rozstrzyga za każdym razem sąd opierając się na indywidualnych okolicznościach danej sprawy. Bierze pod uwagę możliwości zarobkowe ojca i potrzeby dziecka. Jeśli ojciec więcej zarabia, albo ma możliwość zarabiania większych pieniędzy, to też większe alimenty będzie płacił. Z drugiej jednak strony alimenty nie mogą być większe niż usprawiedliwione potrzeby uprawnionego. W praktyce alimenty na dziecka wynoszą ok 300 - 900 zł.
Trzeba pamiętać, że alimenty są dla dziecka a nie dla matki. Nie może Pani usprawiedliwiać konieczności zwiększenia alimentów własnymi potrzebami. Jeśli nie byliście Państwo małżeństwem, to nie może się Pani domagać alimentów dla siebie.  Alimenty mają zaspokajać bieżące potrzeby dziecka – więc nie można domagać się, aby ojciec „z góry” wypłacił alimenty za okres kilku lat, czy też kupił zamiast tego mieszkania. Oczywiście możecie Państwo zawrzeć tego rodzaju porozumienie, ale będzie to zależało od zgody obu stron. Ojca dziecka nie będzie można zmusi do przyjęcia takiego rozwiązania.
Jeśli chce Pani wnieść pozew o alimenty to trzeba wyliczyć miesięczne koszty utrzymania i wychowania dziecka. Trzeba określić jaką kwotę wydaje się miesięcznie na:
- środki czystości dla dziecka,
- na ubranie,
- jedzenie,
- naukę (książki, zeszyty, dojazdy do szkoły, ewentualnie zajęcia pozaszkolne).  
Można też domagać się pokrycia wydatków na  potrzeby kulturalne dziecka np. biletów do kina czy teatru. Nie można jednak pokrywać wydatków traktowanych jako zbytkowne - pojęcie to będzie zawsze oceniane przez sąd, dlatego nie można domagać się aby ojciec kupił dla syna np. samochód, żeby ten mógł dojeżdżać do szkoły.
 
Jeśli druga strona będzie pytać o to w jaki sposób spełnia własny obowiązek alimentacyjny wobec dziecka, to może Pani argumentować, że realizuje go Pani poprzez osobiste starania o utrzymania i wychowanie dziecka czyli poprzez to, że dziecko mieszka z Panią, przygotowuje mu Pani jedzenie, robi pranie, odwozi do przedszkola czy szkoły itp.
 
Wysokość alimentów na dzieci zależy od dwóch czynników:
- możliwości majątkowych i zarobkowych zobowiązanego do płacenia alimentów,
- usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego do alimentów.
Sąd rozpatrując sprawę bada przede wszystkim powyższe czynniki. Bierze jednak pod uwagę całokształt sytuacji rodzinnej i majątkowej wszystkich stron procesu. Kwestia czy mąż jest w tej chwili sam, czy też żyje z jakąś partnerka, będzie miała znaczenie tylko w kontekście jego możliwości majątkowych i zarobkowych. Jeśli ma jeszcze jedno dziecko, to zobowiązania wobec tego dziecka mogą wpływać na jego sytuację majątkową. Nie znaczy to jednak, iż będzie musiał płacić tylko na jedno dziecko, bo drugie już „nie będzie go stać”.
 
Przepis art. 135 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewiduje, iż:
„§ 1. Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
§ 2. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.
§ 3. Świadczenia z pomocy społecznej lub funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 oraz z 2008 r. Nr 134, poz. 850) podlegające zwrotowi przez zobowiązanego do alimentacji oraz świadczenia dla rodziny zastępczej nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego”.
 
Górną granicą świadczeń alimentacyjnych są zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego, choćby nawet nie zostały w tych granicach pokryte wszystkie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1972 roku, sygn. akt III CRN 470/71). Z drugiej strony świadczenia alimentacyjne nie mogą być wyższe niż usprawiedliwione potrzeby dziecka. Zatem nawet jeśli zobowiązany ma bardzo duże dochody, to sam ten fakt nie może uzasadniać ustalenia alimentów w wysokości przekraczającej uzasadnione potrzeby zobowiązanego.
Obowiązek alimentacyjny ma zaspokajać bieżące potrzeby osoby uprawnionej czyli bieżące potrzeby w zakresie utrzymania i – ewentualnie - potrzeby w zakresie wychowania. To oznacza, iż do „bieżących potrzeb” nie zalicza się tych, które według nawet najbardziej uzasadnionych przewidywań mogą wystąpić dopiero w odległej przyszłości.  Do takich „normalnych”  kosztów można zaliczyć wydatki związane z bieżącym zaspokajaniem potrzeba mieszkaniowych osoby uprawnionej. Natomiast gromadzenie środków w celu umożliwienia dziecku uzyskania w przyszłości własnego mieszkania nie jest obowiązkiem prawnym rodziców, uzasadniającym odpowiednie roszczenia dziecka – co podkreśli Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 10 maja 1977 roku (sygn. akt III CZP 26/77).
Przez potrzeby w zakresie utrzymania dziecka zalicza się potrzeby w zakresie wyżywienia, ubrania, ogrzewania, oświetlenia, leczenia (w przypadku choroby)., ale także potrzeby niematerialne (np., religijne czy  kulturalne).
Zgodnie z utrwaloną z orzecznictwie zasadą dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami i to zarówno wtedy gdy mieszkają z nimi wspólnie, jak i wtedy, gdy żyją oddzielnie. Nie dotyczy to jednak potrzeb będących przejawem zbytku (uchwała  Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 roku sygn. akt: III CZP 91/86)
Wysokość alimentów może ulec zmianie jeśli doszło do  zmiany stosunków tzn. zmniejszyły się potrzeby dzieci, albo zmniejszyły się Pani możliwości zarobkowe.  Zawsze w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego (art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). W oparciu więc o przepis art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: Kro), strony mogą żądać mianowicie obniżenia albo uchylenia obowiązku alimentacyjnego w miarę, jak zmieniają się okoliczności, kształtujące istnienie i zakres świadczeń alimentacyjnych. Wyjaśniono w orzecznictwie treść powołanego przepisu, z którego należy wnosić, że „Zmiana orzeczenia lub umowy o obowiązku alimentacyjnym może nastąpić w drodze  powództwa z art. 138 Kro (...). Potrzeby uprawnionego oraz możliwości zobowiązanego ulegają zmianie; tym samym może ulegać zmianie wysokość alimentów. Dlatego w razie zmiany stosunków zarówno uprawniony, jak i zobowiązany mogą żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego (art. 138 Kro). Zmiana stosunków może prowadzić do uchylenia obowiązku alimentacyjnego bądź do podwyższenia lub obniżenia alimentów. (...). Obowiązek alimentacyjny wygasa wtedy, gdy (...) zobowiązany do alimentacji utraci na skutek zdarzeń losowych całkowicie możliwość osiągania jakichkolwiek dochodów. Podwyższenie alimentów następuje wówczas, gdy zwiększaniu uległy potrzeby uprawnionego albo zwiększyły się możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Obniżenie alimentów uzasadnienia zmniejszenie się potrzeb uprawnionego lub pogorszenie sytuacji materialnej i majątkowej zobowiązanego. (...). Dla stwierdzenia, czy nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 Kro, należy brać pod uwagę, czy istniejące warunki i okoliczności – na tle sytuacji ogólnej – mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego. Zmiana orzeczenia dopuszczalna jest tylko w razie zmiany stosunków powstałych po jego wydaniu, a jej ustalenie następuje poprzez porównanie stosunków obecnych z warunkami i okolicznościami uprzednio istniejącymi. (...)".
 
JM

Hasła:

alimenty, pozew o alimenty, prawo, sąd, dzieci, zmiana, prawnik, dziecko, alimentacyjny, alimentów, sądowe, porady prawne, porady prawnicze, sądu

Data odpowiedzi:

15-09-2011r.

Działy prawa:

Rodzinne

Numer porady:

232157

Podobne: