Strefa klienta
Pomoc
Prawo Rodzinne » Lista porad » Rozwód i zasada surogacji majątku

Rozwód i zasada surogacji majątku

Drukuj Wyślij znajomemu

Pytanie:

Mam pytanie o podział majątku (spadek przed ślubem) w razie rozwodu. Moja sytuacja: 1. Dostałam w spadku pieniądze od rodziny z zagranicy przed ślubem. Również przed ślubem zakupiłam za te pieniądze mieszkanie poza Polską. 2. W międzyczasie wzięłam ślub i zaraz po ślubie mieszkanie to sprzedałam. Na całej tej transakcji zarobiłam, ponieważ mieszkanie miało większa wartość niż przed zakupem. 3. Za te środki zakupiliśmy mieszkanie w Polsce z mężem (już po ślubie, brak rozdzielności majątkowej). 4. Następnie mieszkanie w Polsce sprzedaliśmy (tym razem rynek nie sprzyjał, sprzedaż ze stratą), pieniądze zostały zainwestowane - akcje, fundusze, depozyt (wspólne konto). Czy te środki wchodzą w skład majątku wspólnego? Czy skoro oryginalnie pochodziły ze spadku przed tymi wszystkimi transakcjami to nadal należą tylko do mojego majątku? Jaki podział nastąpi w razie rozwodu?

Odpowiedź:

W razie ewentualnej sprawy rozwodowej może się Pani powoływać na przepis art. 33 pkt 10 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: k.r.o.), który stanowi, iż „Do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”. Jeśli więc za pieniądze należące do Pani zostały nabyte inne rzeczy, to rzeczy te wchodzą w skład Pani majątku osobistego.
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. W art. 33 k.r.o. określono co należy do majątku osobistego każdego z małżonków. Zatem zasadą jest, że do majątku wspólnego należy wszystko co zostało nabyte w czasie trwanie małżeństwa z wyjątkiem przypadków wyraźnie określonych w ustawi. Jeśli nabyto, to zgodnie art. 33 pkt 1 k.r.o. są one częścią majątku osobistego (odrębnego) małżonka. Jeśli zostaną one sprzedane i za uzyskane z tego tytułu środki zostanie zakupione coś innego (np. mieszkanie), to prawo własności takiej rzeczy wejdzie również w skład majątku osobistego - zgodnie z 33 pkt 10 k.r.o. do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego. Dochodzi wówczas do tzw. surogacji.
Jak ujął to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 maja 2000 r., sygn.. akt  V CKN 50/00, przesłankami surogacji są dwa wymagania: po pierwsze, aby jedno i to samo zdarzenie spowodowało wyjście określonego przedmiotu z majątku osobistego i nabycie innego przedmiotu majątkowego, oraz po drugie, aby przedmiot nabyty był uzyskany, także w sensie ekonomicznym, kosztem majątku osobistego.
Trudno jest powiedzieć jakie zapadnie orzeczenie sądu, wszystko zależy od tego jakie argumenty przedstawi druga strona.Mogą być problemy dowodowe - ciężar udowodnienia, że określony przedmiot majątkowy należy w wyniku surogacji do majątku osobistego, spoczywa na tym z małżonków, które twierdzi, że przedmiot ten jest surogatem nabytym w zamian za składniki jego majątku osobistego (zgodnie z art. 6 kodeksu cywilnego).
Poza tym wskazuje się, że duże trudności praktyczne  w zastosowaniu zasady surogacji występują w przypadku nabycia przez jednego z małżonków w czasie trwania wspólności ustawowej określonego przedmiotu majątkowego częściowo ze środków uzyskanych w zamian za składniki majątku osobistego, a częściowo ze środków należących do majątku wspólnego. Postuluje się, że  w takiej sytuacji nabyty przedmiot należy do majątku wspólnego, chyba że co innego wynika z woli małżonków (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1962 r., sygn.. akt III CO 2/62,  z glosą S. Szera, OSPiKA 1963, nr 9, poz. 238). Inna koncepcja zakłada natomiast zaliczenia nabytego przedmiotu do tej masy majątkowej, z której pokryto przeważającą część wydatków na jej nabycie. W nauce prawa dominuje pogląd, że w razie braku odmiennej woli małżonków, nabyty przedmiot należy - proporcjonalnie do wartości użytych do jego nabycia środków pochodzących z każdego z majątków - w części określonej odpowiednim ułamkiem do majątku osobistego jednego lub każdego z małżonków, w pozostałej zaś części do majątku wspólnego ( M. Goettel: Glosa do wyroku SN z dnia 17 maja 1985 r., III CRN 119/85, OSPiKA 1988, nr 5, poz. 131).

„Nic nie jest niezmienne, prócz przyrodzonych i niezbywalnych praw człowieka”.

Thomas Jefferson



Hasła:

rozwód, majątek osobisty, adwokat, podział majątku, małżeństwo, prawo, małżonkowie, prawnik, majątek wspólny, majątki osobiste, małożnek, surogacja, majątek odrębny, majątek dorobkowy, porady prawne, porady prawnicze

Data odpowiedzi:

10-09-2011r.

Działy prawa:

Cywilne Rodzinne

Numer porady:

232124

Podobne: