Matka nie można wyjechać z dzieckiem za granicę bez zgody ojca lub ewentualnie bez zgody sądu rodzinnego. Ustalenie w wyroku sądu, że dziecko mieszka z matką, oznacza że jeśli matka np. przeniesienia się do innej dzielnicy, to dziecko przeniesienie się wraz z nią. Przyjmuje się jednak, że wyjazd za granicę, należy do „istotnych spraw dziecka” i decyzje powinni podejmować rodzice.

Przepis art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, iż jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w przypadku braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy. Przepisy ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie definiują pojęcia spraw istotnych, w zakresie których oboje rodziców wspólnie wykonują władzę rodzicielską. Jednakże orzecznictwo i doktryna prawa rodzinnego zgodnie przyjmują, że decyzja co do miejsca pobytu dziecka należy do zakresu spraw istotnych, co do których konieczna jest zgoda obojga rodziców. W tym zakresie w szczególności zgody obojga rodziców wymaga wyjazd dziecka za granicę (Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 listopada 1971 r. sygn. akt III CZP 69/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 49). W przypadku braku zgody obojga rodziców możliwe jest zastąpienie tej zgody orzeczeniem sądu opiekuńczego (sądu rejonowego).

Osoba sprawująca władzę rodzicielską, która ma podstawy przypuszczać, że w konkretnych warunkach może dojść do wyjazdu dziecka wraz z drugim rodzicem posiadającym władzę rodzicielską poza granice RP, może wystąpić z wnioskiem sporządzonym w trybie art. 730 § 1 i następne Kodeksu postępowania cywilnego o udzielenie przez sąd opiekuńczy zabezpieczenia przez zakazanie dziecku opuszczania terytorium RP. Właściwym do rozpoznania takiego wniosku jest sąd rejonowy, w którego okręgu dziecko ma miejsce zamieszkania lub pobytu (art. 569 K.p.c.).

JM

 

Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi – sprawiedliwość jest stałą i niezmienną wolą przyznania każdemu należnego mu prawa